Οδηγίες για την ελαιοσυλλογή και τη διαχείριση της ελιάς προς τους παραγωγούς

Η HELLAGRO A.E. σας συμβουλεύει σχετικά με την ελαιοσυλλογή, τα κατάλληλα υλικά ελαιοσυλλογής, καθώς και τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσετε σε κάθε στάδιο.

Τεχνικές και Εξοπλισμός Ελαιοσυλλογής

Υπάρχουν τρεις βασικές μέθοδοι συγκομιδής, με διαφορετικό αποτέλεσμα σε ποιότητα και κόστος:

• Χειροσυλλογή: Η πιο προσεκτική μέθοδος, ιδανική για επιτραπέζιες ποικιλίες όπου η εμφάνιση του καρπού είναι κρίσιμη. Χρονοβόρα αλλά με μηδενικό τραυματισμό.
• Ραβδισμός: Η παραδοσιακή ελληνική μέθοδος με χειροκίνητα ή ηλεκτρικά ελαιοραβδιστικά. Σε συνδυασμό με ελαιόδιχτα και ελαιόπανα κάτω από τα δέντρα, επιτυγχάνεται γρήγορη και οικονομική συγκομιδή.
• Μηχανική συγκομιδή: Με μηχανήματα δόνησης κλάδων ή κορμών. Κατάλληλη κυρίως για μεγάλες εκτάσεις με ελαιοποιήσιμες ποικιλίες, όπου η ταχύτητα υπερτερεί έναντι της ήπιας μεταχείρισης.

Βασικός εξοπλισμός για κάθε παραγωγό:

• Ελαιόδιχτα (OLIVAGRO, DUROMESH, PERMAMESH) για τη συλλογή του καρπού
• Ελαιόπανα ONE525 για λασπώδη ή αγκαθωτά εδάφη
• Σακιά ελαιοσυλλογής για μεταφορά στο ελαιοτριβείο

Πότε Γίνεται η Ελαιοσυλλογή – Σωστός Χρόνος Συγκομιδής

Στις επιτραπέζιες ποικιλίες, η συλλογή του καρπού (ελαιοσυλλογή) γίνεται μετά τη συμπλήρωση της αύξησης του μεγέθους τους και οπωσδήποτε πριν αρχίσoυν να μαλακώνουν, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στη μείωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών των καρπών.

Στις ελαιοποιήσιμες ελιές, η συλλογή αρχίζει με την αλλαγή του χρώματος από πράσινο-κίτρινο σε πράσινο-ιώδες και κλιμακώνεται, ανάλογα με τις συνθήκες, μέχρι την πλήρη ωρίμανση των καρπών. Η συλλογή νωρίτερα ή αργότερα από το σωστό χρόνο, δίνει λάδι υποδεέστερης ποιότητας.

Επιπλέον, η καθυστερημένη συγκομιδή είναι πιθανό να προκαλέσει μείωση της καρποφορίας του επόμενου έτους. Δέντρα με χαμηλό φορτίο συγκομίζονται νωρίτερα σε σχέση με τα φορτωμένα δένδρα. Σε περίπτωση χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων πρέπει να τηρείται το χρονικό περιθώριο που προβλέπεται πριν τη συγκομιδή.

Τι να Προσέχετε Κατά τη Συγκομιδή

Οι πληγές που δημιουργούνται κατά το κλάδεμα ή το ράβδισμα για τη συγκομιδή του ελαιόκαρπου εφόσον συνοδεύονται από βροχή είναι πολύ επικίνδυνες για μολύνσεις των δέντρων, συνεπώς πρέπει να αποφεύγεται το κλάδεμα και ο ραβδισμός των δέντρων με βροχερό καιρό. Επιπλέον, ο τραυματισμός του ελαιόκαρπου κατά τη συλλογή υποβαθμίζει την ποιότητα του λαδιού, ιδιαίτερα αν καθυστερήσει περαιτέρω η ελαιοποίηση.

Διαχείριση Ελαιοκάρπου Μετά τη Συγκομιδή

Οι καλές συνθήκες χειρισμού του ελαιόκαρπου από τη συγκομιδή μέχρι την κατανάλωση είναι ουσιώδους σημασίας, και μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα του ελαιόλαδου.

Σωστή Συσκευασία και Μεταφορά Ελαιοκάρπου

Η παραμονή του ελαιόκαρπου για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι την ελαιοποίηση σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας και φτωχού αερισμού, υποβαθμίζει πάρα πολύ την ποιότητα του ελαιόλαδου. Συνιστάται η χρήση των διχτυωτών σακιών Verret γιατί επιτρέπουν τον αερισμό και παρεμποδίζουν ανάπτυξη μυκήτων μούχλας.
Ακόμα καλύτερα είναι τα πλαστικά τελάρα, ιδίως για τις επιτραπέζιες ελιές. Οι πλαστικοί σάκοι εμποδίζουν τον αερισμό, μεταφέρουν οσμές και τοξικά υπολείμματα (ιδιαίτερα όταν επαναχρησιμοποιούνται) και συντελούν στην υποβάθμιση της ποιότητας του ελαιόλαδου. Οι σάκοι πρέπει να τοποθετούνται σε στοίβες χαμηλού ύψους σε στεγασμένο, δροσερό και καλά αεριζόμενο χώρο, μέχρι την έκθλιψη του καρπού.

Επιλογή Ελαιουργείου και Διαδικασία Έκθλιψης

Συνιστάται να γίνεται προγραμματισμός της παράδοσης καρπού σε συνεννόηση με το ελαιουργείο, ώστε να γίνεται η έκθλιψη του ελαιόκαρπου το συντομότερο δυνατό.
Προτείνεται η επιλογή ελαιουργείου να γίνεται βάσει των παρακάτω προδιαγραφών κατασκευής και λειτουργίας: συνθήκες υψηλής καθαριότητας, μηχανήματα από ανοξείδωτα υλικά, αποφυγή παρατεταμένης μάλαξης της ελαιοζύμης και επαφή της με τον αέρα, τήρηση χαμηλών θερμοκρασιών, χρήση κατά το δυνατόν λιγότερου νερού για αποφυγή απομάκρυνσης των φυσικών αντιοξειδωτικών, τήρηση μέτρων κατά την έκθλιψη βιολογικού ελαιοκάρπου (χωρικός και χρονικός διαχωρισμός).

Αποθήκευση και Συντήρηση Ελαιολάδου

Η συντήρηση του ελαιόλαδου θα πρέπει να γίνεται σε κατάλληλα μέσα (ανοξείδωτα, λευκοσιδηρά ή γυάλινα δοχεία) και σε αποθήκες με χαμηλές θερμοκρασίες (επιθυμητή θερμοκρασία μικρότερη των 18^οC). Το φως και το οξυγόνο μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές αλλοιώσεις στο λάδι, συνεπώς τα δοχεία συσκευασίας θα πρέπει να είναι από κατάλληλο υλικό, αδιαφανή και αεροστεγή. Ιδιαίτερα θα πρέπει να αποφεύγεται η πλαστική συσκευασία ή οποία είναι δυνατόν να προκαλέσει κατακράτηση των πτητικών συστατικών του λαδιού και υποβάθμιση των γευστικών και αρωματικών ιδιοτήτων του. Επιπλέον πρέπει να γίνεται προστασία στην αποθήκη και από δυσάρεστες οσμές (μούχλα, καπνός, φάρμακα) που μπορούν να απορροφηθούν από το ελαιόλαδο. Ο χρόνος συντήρησης του ελαιολάδου, μειώνεται όταν η αρχική του ποιότητα είναι χαμηλή.

Διαχείριση Φυτικών Υπολειμμάτων μετά την Ελαιοσυλλογή

Είναι δυνατόν να γίνει χρήση των υγιών φυτικών υπολειμμάτων σαν εδαφοβελτιωτικό, (κοπή, κάλυψη εδάφους, ενσωμάτωση) καθώς και για παραγωγή ενέργειας (οικιακή θέρμανση).

Η ελαιοσυλλογή αποτελεί το πιο κρίσιμο στάδιο στον κύκλο του ελαιοπαραγωγού. O χρόνος, η μέθοδος και η μεταχείριση του καρπού καθορίζουν άμεσα την ποιότητα και την αξία του ελαιολάδου. Η HELLAGRO A.E. σας συμβουλεύει σχετικά με την ελαιοσυλλογή, τα κατάλληλα υλικά ελαιοσυλλογής, καθώς και τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσετε σε κάθε στάδιο.

Προμηθευτείτε σήμερα τα κατάλληλα ελαιόδιχτα, ελαιόπανα ή σακιά ελαιοσυλλογής από την HELLAGRO A.E. και εξασφαλίστε ανθεκτικότητα και πρακτική μεταφορά σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.

Συχνές Ερωτήσεις

1. Πότε είναι η σωστή εποχή για ελαιοσυλλογή; 

Η εποχή εξαρτάται από την ποικιλία και τον σκοπό χρήσης του καρπού. Για επιτραπέζιες ελιές η συγκομιδή γίνεται πριν αρχίσουν να μαλακώνουν. Για ελαιοποιήσιμες ποικιλίες, ξεκινά με την αλλαγή χρώματος από πράσινο-κίτρινο σε πράσινο-ιώδες. Στην Ελλάδα αυτό συμβαίνει συνήθως από Οκτώβριο έως Δεκέμβριο, ανάλογα με την περιοχή και τις καιρικές συνθήκες.

2. Γιατί δεν πρέπει να χρησιμοποιώ πλαστικούς σάκους για τον ελαιόκαρπο; 

Οι πλαστικοί σάκοι εμποδίζουν τον αερισμό, παγιδεύουν υγρασία και μπορεί να μεταφέρουν οσμές και τοξικά υπολείμματα, ιδιαίτερα όταν επαναχρησιμοποιούνται. Αυτό υποβαθμίζει σημαντικά την ποιότητα και τα αρωματικά χαρακτηριστικά του ελαιολάδου. Προτιμήστε διχτυωτά σακιά ή πλαστικά τελάρα που επιτρέπουν κυκλοφορία αέρα.

3. Πόσο γρήγορα πρέπει να πάει ο ελαιόκαρπος στο ελαιουργείο; 

Όσο το δυνατόν συντομότερα. Η παραμονή του καρπού σε υψηλή θερμοκρασία και φτωχό αερισμό υποβαθμίζει σημαντικά την ποιότητα του λαδιού. Ο ελαιόκαρπος πρέπει να αποθηκεύεται σε στοίβες χαμηλού ύψους, σε στεγασμένο, δροσερό και καλά αεριζόμενο χώρο μέχρι την έκθλιψη.

4. Πώς πρέπει να αποθηκεύεται το ελαιόλαδο μετά την έκθλιψη; 

Σε ανοξείδωτα, λευκοσιδηρά ή γυάλινα δοχεία, σε χώρο με θερμοκρασία κάτω των 18°C, μακριά από φως και οξυγόνο. Τα δοχεία πρέπει να είναι αδιαφανή και αεροστεγή. Η πλαστική συσκευασία αποφεύγεται γιατί μπορεί να απορροφήσει τα πτητικά συστατικά και να υποβαθμίσει τα αρωματικά και γευστικά χαρακτηριστικά.

5. Τι κάνουμε με τα φυτικά υπολείμματα μετά την ελαιοσυλλογή; 

Τα υγιή φυτικά υπολείμματα (κλαδιά, φύλλα) μπορούν να αξιοποιηθούν ως εδαφοβελτιωτικό μέσω κοπής και ενσωμάτωσης στο έδαφος, βελτιώνοντας τη δομή και τη γονιμότητά του. Εναλλακτικά, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για παραγωγή ενέργειας, όπως οικιακή θέρμανση.